دعای یا من اظهر الجمیل (24 اثر + روش ختم)

دعای یا من اظهر الجمیل

« بِسْمِ الله الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ‌ ، يَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِيلَ وَ سَتَرَ الْقَبِيحَ‌ ، وَ لَمْ يَهْتِكِ السِّتْرَ عَنِّي، يَا كَرِيمَ الْعَفْوِ ، يَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ ، يَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ‌ ، يَا بَاسِطَ الْيَدَيْنِ بِالرَّحْمَةِ‌ ، يَا صَاحِبَ كُلِّ نَجْوىٰ‌، وَ يَا مُنْتَهىٰ كُلِّ شَكْوىٰ‌ ، يَا كَرِيمَ الصَّفْحِ‌ ، يَا عَظِيمَ الْمَنِّ‌ ، يَا مُبْتَدِئَ كُلِّ نِعْمَةٍ قَبْلَ اسْتِحْقَاقِهَا ، يَا رَبَّاهْ‌، يَا سَيِّدَاهْ‌ ، يَا مَوْلَاهْ‌ ، يَا غِيَاثَاهْ‌ ، صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَسْأَلُكَ أَنْ لَا تَجْعَلَنِي فِي النَّارِ ؛ ثُمَّ تَسْأَلُ مَا بَدَا لَكَ ‌»[i]

« به نام خدای بخشندۀ و مهربان، ای آنکه زیبایی را آشکار کند و زشتی را بپوشاند و پرده و حجاب حرمت و احترام مرا را پاره نکند، ای بزرگوار در گذشت و عفو، ای نیکو درگذرنده، ای آمرزشگر واسع، ای گشاده دو دست به رحمت، ای صاحب هر راز، ای نهایت هر شکایت، ای بزرگوار چشم پوش، ای بزرگ احسان، ای آغازگر هر نعمت پیش از لیاقت آن، ای پروردگار، ای آقا، ای مولا، ای نهایت، ای فریادرس، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و از تو می‌خواهم که مرا در آتش دوزخ قرار ندهی. پس بخواه هر چه خواهى.» [ii]

دعاى اهل‌بيت المعمور

اين دعا برکاتی شگرف دارد و از سفارشات معصومین علیهم السلام قرائت این دعاست. اين دعا در بسیاری از متون معتبر شيعه آمده است.

حضرت جبرئيل عليه السلام آن را از ناحيۀ خداوند متعال براى رسول خاتم حضرت محمّد صلى الله عليه و آله هديه آورده است. «دعاى يا من أظهر الجميل» به نام «دعاى أهل البيت المعمور» نیز مشهور است. شهرت نام «يا من أظهر الجميل»، برای این دعا به خاطر سرآغاز آن است و علت نام‌گذارى به دعاى «اهل البيت المعمور»، روایتی است که بیان می‌کند ملائكۀ آسمان ِ«بيت المعمور» به هنگام طواف خانۀ الهى[iii] این دعای شریف و عظیم را بر زبان دارند.[iv]

كفعمى در کتاب المصباح و همچنين در کتاب البلد الأمين این دعا را به عنوان تعقيبات نماز از رسول اكرم صلى الله عليه و آله نقل مى‌كند. در این نقل اسامی مبارک چهارده معصوم عليهم السلام نیز در دعا آمده است. [v]

« يَا مَنْ أَظْهَرَ اَلْجَمِيلَ وَ سَتَرَ اَلْقَبِيحَ يَا مَنْ لَمْ يُؤَاخِذْ بِالْجَرِيرَةِ وَ لَمْ يَهْتِكِ اَلسِّتْرَ يَا عَظِيمَ اَلْعَفْوِ يَا حَسَنَ اَلتَّجَاوُزِ يَا بَاسِطَ اَلْيَدَيْنِ بِالرَّحْمَةِ يَا صَاحِبَ كُلِّ حَاجَةٍ يَا وَاسِعَ اَلْمَغْفِرَةِ يَا مُفَرِّجَ كُلِّ كُرْبَةٍ يَا مُقِيلَ اَلْعَثَرَاتِ يَا كَرِيمَ اَلصَّفْحِ يَا عَظِيمَ اَلْمَنِّ يَا مُبْتَدِياً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اِسْتِحْقَاقِهَا يَا رَبَّاهْ يَا سَيِّدَاهْ يَا غَايَةَ رَغْبَتَاهْ أَسْأَلُكَ بِكَ وَ بِمُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ اَلْحَسَنِ وَ اَلْحُسَيْنِ وَ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ وَ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَ اَلْقَائِمِ اَلْمَهْدِيِّ اَلْأَئِمَّةِ اَلْهَادِيَةِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَسْأَلُكَ يَا اَللَّهُ أَنْ لاَ تُشَوِّهَ خَلْقِي بِالنَّارِ وَ أَنْ تَفْعَلَ بِي مَا أَنْتَ أَهْلُهُ.» [vi]

ترجمه: اى آن‌كه زيبايي‌ها را آشكار مى‌كنى و زشتي‌ها را مى‌پوشانى، اى آن‌كه به علّت گناه در عذاب بنده‌ات تعجيل نمى‌كنى و پرده از كارش برنمى‌دارى، اى آن‌كه بخششى بزرگ دارى و به نيكى درمى‌گذرى، اى آن‌كه دو دست خويش را به رحمت گشوده‌اى، اى آن‌كه راز بندگان مى‌شنوى، اى آن‌كه بخششى گسترده دارى، اى برطرف‌كنندۀ هر اندوه، اى بخشندۀ لغرشها، اى آن‌كه بزرگوارانه چشم مى‌پوشى، اى آن‌كه نعمتت بس بزرگ است، اى آن‌كه بدون استحقاق به بندگان نعمت مى‌دهى، اى پروردگار من، اى آقاى من، اى منتهاى شوق من، به حقّ‌
خودت و به حقّ‌ محمّد و علىّ‌ و فاطمه و حسن و حسين و علىّ‌ بن حسين و محمّد بن علىّ‌ و جعفر بن محمّد و موسى بن جعفر و علىّ‌ بن موسى و محمّد بن علىّ‌ و علىّ‌ بن محمّد و حسن بن علىّ‌ و مهدىّ‌ قائم، آن پيشوايان هدايت‌گر- درود بر آنها - از تو مى‌خواهم اى خدا كه صورتم را با آتش زشت نگردانى و با من چنان كنى كه خود سزاوارى. [vii]

 

 

14 ثواب خواندن دعای یا من اظهر الجمیل

جبرئيل در حالى كه خنده مى‌كرد و خوشحال و مسرور بود، از آسمان بر پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - نازل شد و اين دعا را آورد و گفت: سلام بر تو اى محمّد! پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - فرمود: سلام بر تو اى جبرئيل! و جبرئیل گفت: خداوند عزيز و جليل هديه‌اى برايت فرستاده است.

فرمود: آن هديه چيست اى جبرئيل! گفت: كلماتى است همراه با گنج‌هاى عرش كه خداوند تو را به واسطۀ آن كلمات گرامی داشته است.

فرمود: آنها چيست اى جبرئيل‌؟! جبرئیل گفت: ای پیامبر بگو:

« يَا مَنْ أَظْهَرَ اَلْجَمِيلَ وَ سَتَرَ اَلْقَبِيحَ يَا مَنْ لَمْ يُؤَاخِذْ بِالْجَرِيرَةِ وَ لَمْ يَهْتِكِ اَلسِّتْرَ يَا عَظِيمَ اَلْعَفْوِ يَا حَسَنَ اَلتَّجَاوُزِ يَا وَاسِعَ اَلْمَغْفِرَةِ يَا بَاسِطَ اَلْيَدَيْنِ بِالرَّحْمَةِ يَا صَاحِبَ كُلِّ نَجْوَى وَ يَا مُنْتَهَى كُلِّ شَكْوَى يَا مُقِيلَ اَلْعَثَرَاتِ يَا كَرِيمَ اَلصَّفْحِ يَا عَظِيمَ اَلْمَنِّ يَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اِسْتِحْقَاقِهَا يَا رَبَّنَا وَ يَا سَيِّدَنَا وَ يَا مَوْلاَنَا وَ يَا غَايَةَ رَغْبَتِنَا أَسْأَلُكَ يَا اَللَّهُ أَنْ لاَ تُشَوِّهَ خَلْقِي بِالنَّارِ.»

رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به جبرئيل فرمود:

« پاداش ِخواندن اين كلمات چيست‌؟ گفت: بسیار عظیم است، بسیار. اگر ملائكۀ هفت آسمان و هفت زمين جمع شوند و تا روز قيامت بخواهند ثوابش را توصيف كنند، در هر جزء (از دعا) يك ثوابش را هم نمى‌توانند توصيف نمايند.»

1. وقتى بنده مى‌گويد: يَا مَنْ أَظْهَرَ اَلْجَمِيلَ وَ سَتَرَ اَلْقَبِيحَ

خداوند متعال او را در دنيا پوشيده، مشمول رحمت خود مى‌گرداند و در آخرت هم زيبايش مى‌گرداند و هزار پوشش در دنيا و آخرت بر او قرار مى‌دهد.  [viii]

2. وقتى بنده مى‌گويد: يَا مَنْ لَمْ يُؤَاخِذْ بِالْجَرِيرَةِ وَ لَمْ يَهْتِكِ اَلسِّتْرَ

روز قيامت او را به حساب نمى‌كشد و روزى كه پرده‌ها حجاب دريده مى‌گردد، پردۀ حجاب او را نمى‌درد »

3. وقتى بنده مى‌گويد: يَا عَظِيمَ اَلْعَفْوِ

خداوند گناهانش را مى‌آمرزد اگر چه خطاهايش به وسعت و اندازۀ كف دريا باشد.

4. وقتى بنده مى‌گويد:  وَ إِذَا قَالَ: يَا حَسَنَ اَلتَّجَاوُزِ

خداوند از او در مى‌گذرد، حتى گناهانى مانند دزدى، شرابخورى، كارهاى وحشتناك دنيا و ساير گناهان كبيره.  [ix]

5. وقتى بنده مى‌گويد: يَا وَاسِعَ اَلْمَغْفِرَةِ

هفتاد در رحمت براى وى مى‌گشايد به طورى كه او در رحمت خدا غوطه مى‌خورد تا از دنيا خارج شود.

6. وقتى بنده مى‌گويد: يَا بَاسِطَ اَلْيَدَيْنِ بِالرَّحْمَةِ

خداوند دست رحمتش را به سوى او مى‌گشايد.

7. وقتى بنده مى‌گويد: يَا صَاحِبَ كُلِّ نَجْوَى وَ يَا مُنْتَهَى كُلِّ شَكْوَى

خداوند به اندازۀ هر مصيبت زده و هر سالم و هر مريض و هر ضرر ديده و هر مسكين و هر فقير و هر صاحب مصيبتى تا روز قيامت به او ثواب عطا مى‌كند.

8. وقتى بنده مى‌گويد: يَا كَرِيمَ اَلصَّفْحِ

خداوند متعال او را چون انبيا بزرگوار قرار مى‌دهد.

9. وقتى بنده مى‌گويد: يَا عَظِيمَ اَلْمَنِّ

خدا روز قيامت هم آرزوى او و هم آرزوى خلايق را به وى مى‌دهد.

10. وقتى بنده مى‌گويد: يَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اِسْتِحْقَاقِهَا »

خداوند به تعداد هر كس كه نعمتهايش را سپاسگزارى كرده به او اجر عطا مى‌كند. [x]

11. وقتى بنده مى‌گويد: يَا رَبَّنَا وَ يَا سَيِّدَنَا

خداوند تبارك و تعالى مى‌گويد: ملائكۀ من، شاهد باشيد كه من او را آمرزيدم و به تعداد هر كسى كه در بهشت و جهنم و آسمان‌هاى هفتگانه و زمين‌هاى هفتگانه از مخلوقات و خورشيد و ماه و ستارگان و قطره‌هاى باران و انواع مخلوقات و كوهها و سنگريزه‌ها و شبنم و غير آنها و عرش و كرسى، به او اجر و پاداش دادم. »

12. وقتى بنده مى‌گويد: و يَا مَوْلاَنَا

خداوند قلبش را پر از ايمان مى‌گرداند.

13. وقتى بنده مى‌گويد: يَا غَايَةَ رَغْبَتِنَا »

خداوند روز قيامت تمايلات او و خواسته های مورد میل و رغبت تمام مخلوقات را به وى عطا مى‌كند.

14. وقتى بنده مى‌گويد: أَسْأَلُكَ يَا اَللَّهُ أَنْ لاَ تُشَوِّهَ خَلْقِي بِالنَّارِ

خداوند جبّار جليل مى‌گويد: بنده‌ام از من طلب رهايى از آتش را نموده، ملائكۀ من شاهد باشيد كه او و پدر و مادر و برادران و خانواده و فرزندان و همسايگانش را از آتش آزاد كردم و شفاعت او را در بارۀ هزار انسانى كه آتش بر آنان واجب شده بوده پذيرفتم و از آتش نجاتش دادم.

در انتها جبرائیل به پیامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم می گوید:

« اى محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اين دعا را تنها به اهل تقوا بياموز، مبادا آن را به منافقين ياد بدهى، چون دعايى است كه اگر خداوند متعال بخواهد، براى گوينده، اجابت خواهد شد، اين همان دعاى اهل بيت معمور است، آنگاه كه بر گِرد آن طواف مى‌كنند. » [xi]

10 اثر دیگر برای دعای یا من اظهر الجمیل

دعای شریف « یا من اظهر الجمیل » در لسان سراسر نور ائمّۀ هُدات ِمعصومین علیهم السلام جایگاهی ویژه دارد که مؤمنان و شیعیان خویش را به خواندن این دعای عظیم سفارش فرموده‌ و برای رفع حاجات ایشان این دعا را توصیه نمودند. این دعا از جمله ادعیه‌ای ست که برای همه حاجات مجرّب است.‌[xii]

1. گشایش و فرج در امور و رفع حاجات. ‌[xiii]
2. برطرف شدن سختی ها و مشکلات شدید. [xiv]
3. در امان ماندن از فتنه های آخر الزمان و دجّال لعنة الله علیه. [xv]
4. پیشگیری و پرده پوشی و آمرزش گناهان.[xvi]
5. رفع غم و اندوه و ترس.[xvii]
6. دفع دشمن و شرارت آنها.[xviii]
7. جامع خیر دنیا و آخرت.[xix]
8. ادای دِین و بدهی.[xx]
9. در امان ماندن از آفات و آنچه موجب هلاکت است.[xxi]
10.  برآورده شدن همه حاجات.[xxii]

طریقه ختم دعای یا من اظهر الجمیل

1. در نمازها [xxiii] و تعقیبات ِ بعد از نماز های واجب، خصوصاً در تعقیب نماز ظهر [xxiv]و در تعقیب دو ركعت چهارم از نافله‌هاى عصر [xxv]، این دعا خوانده می‌شود.
2. این دعا در شب 15 ماه مبارک رمضان و شب 25 این ماه و در روز 18 ماه مبارک رمضان از امام سجاد علیه السلام نیز در ضمن ادعیۀ دیگر نقل شده است. [xxvi]

 

3. از ادعیۀ وارده در آغاز ماه جمادی الثانی به نقل از کتاب اقبال الاعمال سید بن طاووس دعایی ست که در بخش پایانی آن دعای « یا من اظهر الجمیل » آمده است. [xxvii]
4. نماز در سختی ها: در نمازی از حضرت امام صادق علیه السلام که برای مشکلات و سختی ها سفارش شده، دعای « یا من اظهر الجمیل » وارد شده است. [xxviii] دستور العمل این نماز به صورت است:

ابتدا دعای زیر خوانده شود:

« اَللَّهُمَّ أَنْتَ ثِقَتِي فِي كُلِّ كُرْبَةٍ وَ أَنْتَ رَجَائِي فِي كُلِّ شِدَّةٍ وَ أَنْتَ لِي فِي كُلِّ أَمْرٍ نَزَلَ بِي ثِقَةٌ وَ عُدَّةٌ كَمْ مِنْ كَرْبٍ يَضْعُفُ عَنْهُ اَلْفُؤَادُ وَ تَقِلُّ فِيهِ اَلْحِيلَةُ وَ يَخْذُلُ عَنْهُ اَلْقَرِيبُ وَ اَلْبَعِيدُ وَ يَشْمَتُ بِهِ اَلْعَدُوُّ وَ تَعْنِينِي فِيهِ اَلْأُمُورُ أَنْزَلْتُهُ بِكَ وَ شَكَوْتُهُ إِلَيْكَ رَاغِباً فِيهِ عَمَّنْ سِوَاكَ فَفَرَّجْتَهُ وَ كَشَفْتَهُ وَ كَفَيْتَنِيهِ فَأَنْتَ وَلِيُّ كُلِّ نِعْمَةٍ وَ صَاحِبُ كُلِّ حَاجَةٍ وَ مُنْتَهَى كُلِّ رَغْبَةٍ فَلَكَ اَلْحَمْدُ كَثِيراً وَ لَكَ اَلْمَنُّ فَاضِلاً » 

سپس دو رکعت نماز بخواند.

سپس بخواند:

« يَا مَنْ أَظْهَرَ اَلْجَمِيلَ وَ سَتَرَ اَلْقَبِيحَ يَا مَنْ لَمْ يَهْتِكِ اَلسِّتْرَ وَ لَمْ يُؤَاخِذْ بِالْجَرِيرَةِ يَا عَظِيمَ اَلْعَفْوِ يَا حَسَنَ اَلتَّجَاوُزِ يَا وَاسِعَ اَلْمَغْفِرَةِ يَا بَاسِطَ اَلْيَدَيْنِ بِالرَّحْمَةِ يَا صَاحِبَ كُلِّ نَجْوَى وَ مُنْتَهَى كُلِّ شَكْوَى يَا مُقِيلَ اَلْعَثَرَاتِ يَا كَرِيمَ اَلصَّفْحِ يَا عَظِيمَ اَلْمَنِّ يَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اِسْتِحْقَاقِهَا يَا رَبَّاهْ يَا سَيِّدَاهْ يَا أَمَلاَهْ يَا غَايَةَ رَغْبَتَاهْ أَسْأَلُكَ بِكَ يَا اَللَّهُ أَلاَّ تُشَوِّهَ خَلْقِي بِالنَّارِ وَ أَنْ تَقْضِيَ لِي حَوَائِجَ آخِرَتِي وَ دُنْيَايَ وَ تَفْعَلَ بِي كَذَا وَ كَذَا »( به جای کذا و کذا حاجات خود را طلب کند.)

سپس بر محمّد و آل محمّد صلی الله علیه و آله صلوات بفرستد.

سپس هر چه می‌خواهد طلب کند.

سپس دو رکعت نماز بخواند.

در پایان دعای زیر را بخواند:

«اَللَّهُمَّ خَلَقْتَنِي فَأَمَرْتَنِي وَ نَهَيْتَنِي وَ رَغَّبْتَنِي فِي ثَوَابِ مَا بِهِ أَمَرْتَنِي وَ رَهَّبْتَنِي عِقَابَ مَا عَنْهُ نَهَيْتَنِي وَ جَعَلْتَ لِي عَدُوّاً يَكِيدُنِي وَ سَلَّطْتَهُ عَلَيَّ مَا لَمْ تُسَلِّطْنِي عَلَيْهِ مِنْهُ فَأَسْكَنْتَهُ صَدْرِي وَ أَجْرَيْتَهُ مَجْرَى اَلدَّمِ مِنِّي لاَ يَغْفُلُ إِنْ غَفَلْتُ وَ لاَ يَنْسَى إِنْ نَسِيتُ يُؤْمِنُنِي عَذَابَكَ وَ يُخَوِّفُنِي بِغَيْرِكَ إِنْ هَمَمْتُ بِفَاحِشَةٍ شَجَّعَنِي وَ إِنْ هَمَمْتُ بِصَالِحٍ ثَبَّطَنِي يَنْصِبُ لِي بِالشَّهَوَاتِ وَ يَعْرِضُ لِي بِهَا وَ إِنْ وَعَدَنِي كَذَبَنِي وَ إِنْ مَنَّانِي قَنَّطَنِي وَ إِنِ اِتَّبَعْتُ هَوَاهُ أَضَلَّنِي وَ إِلاَّ تَصْرِفْ عَنِّي كَيْدَهُ يَسْتَزِلَّنِي وَ إِلاَّ تُفْلِتْنِي مِنْ حَبَائِلِهِ يَصُدَّنِي وَ إِلاَّ تَعْصِمْنِي مِنْهُ يَفْتِنِّي اَللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اِقْهَرْ سُلْطَانَهُ عَلَيَّ بِسُلْطَانِكَ عَلَيْهِ حَتَّى تَحْبِسَهُ عَنِّي بِكَثْرَةِ اَلدُّعَاءِ لَكَ مِنِّي فَأَفُوزَ فِي اَلْمَعْصُومِينَ مِنْهُ بِكَ وَ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِكَ»

 

5. در نماز سرورمان حضرت امام زین العابدین علیه السلام [xxix] که چهار رکعت است و در هر رکعت یک بار سوره حمد و صد مرتبه سوره اخلاص خوانده می­شود. و سپس این دعا « یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ وَ سَتَرَ الْقَبِیحَ ...[xxx]

 

6. در نمازی که هنگام تشرف به محضر امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف برای گشایش امور نقل شده است نیز دعای یا من اظهر الجمیل وارد شده است. دستور العمل و داستان این تشرف به شرح زیر است.

در پایان برای مطالعه بیشتر درباره منابع این دعای شریف می توانید به کتاب « میراث حدیث شیعه جلد 15 بخش : فصوص سليمانيه (شرح دعاى اهل‌بيت المعمور: يا من أظهر الجميل) [xxxi] » مراجعه فرمایید در این کتاب علاوه بر شرح این دعا به توضیحاتی در مورد اسناد و راویان نقل کننده این دعا پرداخته شده است.

در صدر همه حاجات مولایمان حضرت صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف را یاد کنیم و برای سلامتی و فرج ایشان دعا کنیم. اللهم عجل لولیک الفرج.

التماس دعا.